Η CURRENT Athens είναι μία διαδικτυακή πλατφόρμα προώθησης της σύγχρονης τέχνης.

Εξώφυλλα: #16 Αλέξανδρος Κακλαμάνος

Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηνών

Λεωφ. Βασιλίσσης Σοφίας, Πάρκο Ελευθερίας, 11521 Αθήνα www.opanda.gr Οδήγησέ με

Υπόσχεση

Είσοδος: Δωρεάν
Εγκαίνια: 25.11.2021, 11:00
25.11.2021-23.01.2022

Τρίτη-Παρασκευή: 11:00-19:00,
Σάββατο-Κυριακή: 10:00-15:00

Προσθήκη στο ημερολόγιο 2021:11:25 11:00:00 2022:01:23 23:55:00 Europe/Athens Υπόσχεση Υπόσχεση - More informations on /el/events/event/3417-yposchesi Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηνών Χριστόφορος Μαρίνος

Η Υπόσχεση είναι η πρώτη ατομική έκθεση της Καρολίνας Κρασούλη στην Ελλάδα. Έχει πραγματοποιήσει άλλες δύο προσωπικές εκθέσεις στη Γαλλία, το 2016 και το 2020. Ο βασικός κορμός της Υπόσχεσης αποτελείται από μια σειρά ραμμένους καμβάδες, ζωγραφισμένους με γκέσο και λάδι, σε απαλά, παστέλ χρώματα. Τα έργα αυτά, κυρίως μεγάλων διαστάσεων, παραπέμπουν σε παράθυρα, πόρτες, βιβλία, διπλωμένες σελίδες και φακέλους. Παρουσιάζονται επίτοιχα, όπως οι συνηθισμένοι πίνακες, αλλά στέκονται εξίσου καλά και στο πάτωμα. Τα περισσότερα έχουν φτιαχτεί τον τελευταίο χρόνο, ειδικά για την έκθεση στο Κέντρο Τεχνών. 

Κεντρικό θέμα αυτής της σειράς έργων είναι το βιβλίο ως αντικείμενο και ως τοπίο. Το δίπλωμα του χαρτιού, το ξεφύλλισμα, η αφαιρετικότητα της γλώσσας, ο αναντικατάστατος χώρος του βιβλίου ευρύτερα, από την ξεχωριστή ατμόσφαιρα ενός παλιού βιβλιοπωλείου ή μιας καλής βιβλιοθήκης, τα χειροποίητα προϊόντα ενός χαρτοπωλείου, τα διάφορα είδη αρχειοθέτησης και γραφικής ύλης έως το δωμάτιο και τα πολύτιμα εργαλεία ενός γραφιά (σκέφτεται εδώ κανείς τις χειροποίητες καρτέλες του Roland Barthes, πάνω στις οποίες έγραφε τις ημερολογιακές σημειώσεις του), αποτελούν τον μικρόκοσμο που επιχειρεί να αποδώσει η Κρασούλη στους ραμμένους καμβάδες της.  

Τα έργα της Κρασούλη είναι σύνθετα και εξελιγμένα, σοφιστικέ σαν ένα ρούχο υψηλής ραπτικής. Μέσα από μια χρονοβόρα και επίπονη διαδικασία που περιλαμβάνει την προετοιμασία του καμβά, τον χρωματισμό του και στη συνέχεια το δίπλωμα, το ράψιμο και το σιδέρωμα, η καλλιτέχνις δημιουργεί ζωγραφικές συνθέσεις που «εκφράζουν αθωότητα του νου», για να θυμηθούμε μια ωραία παρατήρηση της Agnes Martin για τις 30 μεταξοτυπίες της σειράς On a Clear Day (1973).

«Η σειρά έργων με τους ραμμένους καμβάδες προέκυψε ως συνέχεια της δουλειάς που είχα κάνει με αφορμή τους φακέλους της Emily Dickinson το 2016.[i] Αυτό που κράτησα από εκείνη τη σειρά έργων είναι η αναπαράσταση του χαρτιού, της σελίδας μέσα από τη ζωγραφική» μας πληροφορεί σήμερα η Κρασούλη.[ii] Και προσθέτει: «Όλη αυτή η σειρά προέκυψε από έναν μικρό πίνακα (A further migration, 2018) στον οποίο ζωγράφισα με τρόπο ρεαλιστικό μια δέσμη χαρτιών. Αυτό που μου άρεσε σε αυτό το έργο είναι το πώς μαντεύουμε τους χώρους των σελίδων που βρίσκονται από κάτω, χωρίς να τους βλέπουμε. Έτσι, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και με τα υλικά της ζωγραφικής (καμβάς, γκέσο, σκόνες και λάδι), έφτιαξα τα πρώτα υφάσματα.»

Τους ραμμένους καμβάδες πλαισιώνουν 60 ακουαρέλες σε χαρτί με τον τίτλο Depths of green (2021). «Η σειρά με τις ακουαρέλες επίσης είχε την επανάληψη στον πυρήνα της δουλειάς» διευκρινίζει η Κρασούλη. «Είχα διαβάσει πρόσφατα όταν την ξεκίνησα Τα κύματα της Virginia Woolf και είχα σημειώσει τα εξής (από εκεί προέρχεται και ο τίτλος): «Τα λουλούδια είναι σα κηλίδες πάνω σε πράσινα βάθη.»[iii] Επίσης: «Το ζωντανό λουλούδι πάνω στο περβάζι του παραθύρου προστατευόταν από το φάντασμα του λουλουδιού. Κι όμως, το φάντασμα αποτελούσε μέρος του αληθινού λουλουδιού, γιατί όταν ένα μπουμπούκι άνοιγε, ένα άλλο μπουμπούκι, εντελώς ίδιο, άνοιγε πάνω στο χλωμό λουλούδι του καθρέφτη.»[iv] «Σε αυτή τη σειρά μού αρέσει πολύ αυτή η έννοια του διπλού, του σωσία (doppelgänger), του καθρεφτίσματος» λέει η καλλιτέχνις, και αναφέρει ως βασική της επιρροή το κείμενο Playing with Dead Things: Οn the Uncanny (1993), του Mike Kelley. «Άλλοι καλλιτέχνες που κοιτάζω είναι η Anna Oppermann, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, την επανάληψη και τον εγκιβωτισμό, τον Mark Manders, και ιδιαίτερα τα έργα με τα αντικείμενα γραφικής ύλης. Κοιτάζω πάντα την Agnes Martin, τον Giotto και τα χρώματα, πολύ σινεμά, κυρίως του Leos Carax.» Στην εκλεκτική λίστα καλλιτεχνών που παραθέτει η Κρασούλη, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τον Βέλγο ζωγράφο Raoul De Keyser (1930-2012), ο οποίος διερεύνησε συστηματικά τις αναπαραστατικές δυνατότητες της αφαίρεσης.

Τι άλλο μπορεί να προσθέσει κανείς βλέποντας τα έργα της Κρασούλη; Η Υπόσχεση είναι ένα είδος σιωπηλής τέχνης και ως τέτοια προκαλεί την ατένιση: «μια οραματική θέαση των πραγμάτων» η οποία «συνεπάγεται την ικανότητα εκ μέρους του θεατή να ξεχνάει τον εαυτό του», όπως εύστοχα διατείνεται η Susan Sontag στο δοκίμιό της «Αισθητική της σιωπής» (1967).[v] «Ο θεατής [έτσι] πρέπει να πλησιάσει την τέχνη όπως πλησιάζει κανείς ένα τοπίο. Ένα τοπίο δεν απαιτεί από τον θεατή την “κατανόησή” του, την απόδοσή του μιας σημασίας, τις ανησυχίες του και τις συμπάθειές του· απαιτεί μάλλον την απουσία του, ζητάει απ’ αυτόν να μην του προσθέσει τίποτα» γράφει η Sontag.

Χωρίς αμφιβολία, η υπόσχεση και το δηλωτικό της ρήμα είναι βαριές λέξεις. Όπως η αγάπη και το σ’ αγαπώ, έτσι κι αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, δεν τις ξεστομίζεις εύκολα. Ωστόσο η δουλειά της Κρασούλη υπόσχεται πολλά και προτείνει ακόμη περισσότερα: μια νέα αντίληψη για το τι μπορεί να σημαίνει ζωγραφική σήμερα. Μέσα στη θραυσματικότητά της, στην ηρεμία και στη σιωπηλή αίσθηση που υποβάλλει, η ζωγραφική της σε εκμηδενίζει, βγάζει από πάνω σου ένα βάρος. Το βάρος της ύπαρξης εδώ αλαφραίνει, αποκτά φτερά. Η Υπόσχεση της Καρολίνας Κρασούλη υπόσχεται ένα θαύμα: έρχεται να μας προτείνει μια διαφορετική αντιμετώπιση της ζωγραφικής πράξης και γι’ αυτό αξίζει την προσοχή μας.

[i] Συγκεκριμένα η Κρασούλη είχε αντλήσει έμπνευση από την έκδοση Emily Dickinson, The Gorgeous Nothings, Christine Burgin / New Directions, Νέα Υόρκη, 2013, που επιμελήθηκαν οι Jen Bervin και Marta Werner.

[ii] Email της Κρασούλη προς τον συγγραφέα, 11 Οκτωβρίου 2021.

[iii] Βιρτζίνια Γουλφ, Τα κύματα, μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1984, σ. 19.

[iv] Στο ίδιο, σ. 78.

[v] Σούζαν Σόνταγκ, Αισθητική της σιωπής, μτφρ. Νανά Ησαΐα, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1983, σ. 41.

Υπόσχεση